अमेरिका आणि इराण यांच्यात वाढलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर अखेर (escalating tensions) दोन आठवड्यांच्या युद्धबंदीची घोषणा करण्यात आली आहे. माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी काही दिवसांपूर्वी इराणवर मोठ्या लष्करी कारवायांचा इशारा दिला होता. विशेषतः इराणचे ऊर्जा प्रकल्प आणि महत्त्वाचे पूल लक्ष्य करण्याची शक्यता त्यांनी व्यक्त केली होती. मात्र परिस्थिती झपाट्याने बदलली आणि त्यांनी अचानक युद्धबंदी जाहीर करत भूमिका बदलल्याचे दिसून आले.
दरम्यान, इस्लामाबाद येथे झालेल्या शांतता चर्चेत कोणताही ठोस निकाल लागला नाही. इराणने आपल्या धोरणात्मक मागण्यांवर ठाम भूमिका घेतल्यामुळे चर्चेत प्रगती होऊ शकली नाही. या संघर्षात सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा ठरलेली होर्मुज खाडी पुन्हा एकदा केंद्रस्थानी आली आहे. या खाडीमधून जागतिक तेल वाहतुकीचा मोठा भाग होतो, त्यामुळे तिचे बंद होणे अनेक देशांसाठी गंभीर आर्थिक संकट निर्माण करणारे ठरत आहे.
युद्धबंदी जाहीर झाल्यानंतर काही काळासाठी इराणने होर्मुज खाडी खुली केली होती. मात्र लगेचच इस्त्रायल कडून लेबनॉन वर हल्ले झाल्यानंतर इराणने पुन्हा खाडी बंद करण्याचा निर्णय घेतला. इराणकडून केवळ मित्र राष्ट्रांच्या जहाजांनाच मार्ग दिला जात असल्याचे समोर आले आहे.
या संपूर्ण परिस्थितीत चीन नेही आक्रमक भूमिका घेत अमेरिकेला स्पष्ट इशारा दिला आहे. चीनचे संरक्षण मंत्री ॲडमिरल डोंग जून यांनी सांगितले की, इराणसोबतचे त्यांचे व्यापार आणि ऊर्जा संबंध अत्यंत महत्त्वाचे आहेत आणि त्यात कोणताही हस्तक्षेप सहन केला जाणार नाही. अमेरिकेच्या नौदलाने खाडीत सुरू केलेल्या हालचालींवर चीनने तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे.
दरम्यान, अमेरिकेने होर्मुज खाडीत इराणकडून आकारल्या जाणाऱ्या शुल्काचा मुद्दा उपस्थित करत हस्तक्षेप केल्याचे स्पष्ट केले आहे. काही दिवसांपूर्वी डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरुद्धचे युद्ध जिंकल्याचा दावा करत खाडीवरील नियंत्रणाचा हक्क अमेरिकेला असल्याचेही म्हटले होते. मात्र प्रत्यक्षात त्या दिशेने केलेले प्रयत्न अपयशी ठरल्याचे दिसून येत आहे.
एकूणच, युद्धबंदी असूनही परिस्थिती अजूनही तणावपूर्ण आहे. होर्मुज खाडीचा प्रश्न, चीनचा हस्तक्षेप आणि मध्यपूर्वेतील वाढती अस्थिरता यामुळे येत्या काही दिवसांत परिस्थिती आणखी चिघळण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
हे ही वाचा ;
मोबाईलच्या किमतीत मोठी वाढ; जाणून घ्या कोणत्या कंपनीचे फोन किती महाग झाले?
लाडक्या बहिणींची अर्जप्रक्रिया पुन्हा सुरु होणार? आदिती तटकरेंनी स्पष्टच सांगितलं
दहावी, बारावीच्या निकालाबाबत महत्त्वाची अपडेट, या दिवशी लागण्याची शक्यता