Pakistan आणि Afghanistan यांच्यातील तणावाने आता उघड संघर्षाचे (heavy clashes) रूप घेतले असून सीमावर्ती भागांमध्ये जोरदार चकमकी सुरू आहेत. गुरुवारी रात्री पाकिस्तानी सैन्याने अफगाणिस्तानातील काही भागांवर हवाई आणि तोफखाना हल्ले केल्याची माहिती समोर आली. त्यानंतर अफगाणिस्तानकडूनही प्रत्युत्तर देण्यात आले असून पाकिस्तानची राजधानी Islamabad येथील लष्करी तळांना लक्ष्य केल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या घडामोडींमुळे दोन्ही देशांतील तणाव आणखी वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
या पार्श्वभूमीवर भारताची भूमिका काय असेल, याकडे (heavy clashes) सर्वांचे लक्ष लागले आहे. भारताने अफगाणिस्तानच्या सार्वभौमत्वाच्या उल्लंघनाबाबत चिंता व्यक्त करत निवेदन जारी केले आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी पाकिस्तानवर टीका करत म्हटले की, अंतर्गत अपयश झाकण्यासाठी सीमापार कारवाया केल्या जात आहेत. भारताच्या या भूमिकेमुळे तो अफगाणिस्तानच्या बाजूने उभा असल्याचा संदेश आंतरराष्ट्रीय पातळीवर गेला आहे.
दरम्यान, China ने सावध (heavy clashes) आणि संतुलित भूमिका घेत दोन्ही देशांना संयम पाळण्याचे आवाहन केले आहे. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रवक्त्या माओ निंग यांनी संवादाद्वारे तोडगा काढण्यावर भर दिला आहे. चीनचे पाकिस्तानसोबतचे घनिष्ठ संबंध लक्षात घेता त्याची भूमिका महत्त्वाची मानली जात आहे.
Russia नेही संघर्षाबाबत चिंता व्यक्त करत राजनैतिक मार्गाने प्रश्न (heavy clashes) सोडवण्याचे आवाहन केले आहे. रशियाच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रवक्त्या मारिया झाखारोवा यांनी नागरिकांच्या जीवितहानीबद्दल खेद व्यक्त केला. तालिबान सरकारला मान्यता देणारा रशिया हा पहिला देश असल्याने त्याची भूमिका अफगाणिस्तानकडे झुकणारी ठरू शकते, असे विश्लेषकांचे मत आहे. दुसरीकडे United States ने अद्याप अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही, मात्र अमेरिकेचे या प्रदेशातील धोरणात्मक हितसंबंध लक्षात घेता पुढील काही दिवसांत भूमिका स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.
लष्करी क्षमतेच्या बाबतीत पाकिस्तान (heavy clashes) अफगाणिस्तानपेक्षा सरस मानला जातो. आंतरराष्ट्रीय अहवालांनुसार पाकिस्तानकडे सुमारे सहा लाखांहून अधिक सक्रिय सैनिक असून आधुनिक चिनी बनावटीची शस्त्रे आणि तंत्रज्ञान उपलब्ध आहे. पाकिस्तानकडे अंदाजे 170 अण्वस्त्रे असल्याचेही मानले जाते. दुसरीकडे अफगाण तालिबानकडे सुमारे दीड लाख ते दोन लाखांदरम्यान लढाऊ सदस्य असल्याचा अंदाज आहे. त्यांच्या ताफ्यात काही चिलखती वाहने आणि जुनी सोव्हिएत बनावटीची टँक आहेत, मात्र अण्वस्त्र क्षमता नाही.
या सर्व घडामोडींमुळे दक्षिण आशियातील सुरक्षेचे समीकरण बदलण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. जर दोन्ही देशांनी लवकरच संवादाचा मार्ग स्वीकारला नाही, तर हा संघर्ष व्यापक स्वरूप धारण करू शकतो, अशी भीती तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
हेही वाचा :
शाहिद कपूरच्या करियरमधील असा चित्रपट, जिथे हिरॉईनपेक्षाही मिळाले होते कमी पैसे!