Iranवर Israel आणि United States यांनी केलेल्या हल्ल्यानंतर सुरू झालेल्या (war triggered) युद्धाला आता पंधरा दिवस पूर्ण झाले आहेत. या संघर्षाचे परिणाम केवळ मध्यपूर्वेतच मर्यादित न राहता जगभर जाणवू लागले आहेत. इंधन पुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाल्याने अनेक देशांसह भारतालाही त्याचा फटका बसत आहे. विशेषतः एलपीजी गॅसच्या टंचाईमुळे अनेक राज्यांमध्ये नागरिकांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
महाराष्ट्रातही गॅसचा पुरवठा विस्कळीत झाल्याने (war triggered) परिस्थिती गंभीर बनली आहे. अनेक ठिकाणी सिलेंडर मिळत नसल्याने नागरिकांमध्ये घबराट निर्माण झाली आहे. स्वयंपाकासाठी पर्याय म्हणून अनेकांनी इंडक्शन, इलेक्ट्रिक शेगडी किंवा पारंपरिक चुलींचा वापर सुरू केला आहे. घरगुती वापरासोबतच हॉटेल व्यवसायिकांनाही व्यावसायिक गॅस मिळत नसल्याने त्यांचे मोठे नुकसान होत आहे. काहींनी हॉटेलमध्ये विटांची चूल बांधून त्यावर स्वयंपाक करण्यास सुरुवात केली आहे, तर काहींना मेनूमध्ये कपात करावी लागली आहे.
गॅसचा पुरवठा खंडित झाल्यामुळे ग्रामीण भागातील पारंपरिक इंधनांना (war triggered) अचानक मोठी मागणी निर्माण झाली आहे. जळगाव परिसरात म्हशी आणि गायीच्या शेणापासून तयार होणाऱ्या गोवऱ्यांची विक्री मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. लाकडामुळे होणाऱ्या धुरापेक्षा गोवऱ्यांवर चूल पटकन पेटते, त्यामुळे नागरिक आणि हॉटेल चालक दोघेही हा पर्याय निवडताना दिसत आहेत. सुरुवातीला अत्यंत कमी किमतीत मिळणाऱ्या या गोवऱ्यांचा भाव आता वाढला असून एका गोवरीसाठी सात ते दहा रुपये मोजावे लागत आहेत. दिवसभरात महिला मजुरांच्या मदतीने सुमारे सहाशे ते सातशे गोवऱ्या तयार केल्या जातात आणि त्यापैकी किमान पाचशे गोवऱ्यांची रोज विक्री होत असल्याचे पशुपालक सांगतात. मागणी इतकी वाढली आहे की अनेक ग्राहक एक दिवस आधीच बुकिंग करून गोवऱ्या घेऊन जात आहेत.
गॅस टंचाईचा परिणाम हॉटेल (war triggered) व्यवसायावरही स्पष्ट दिसत आहे. सोलापुरातील प्रसिद्ध सुधा हॉटेलसमोर “इडलीसोबत फक्त चटणी मिळेल, सांबार संपले आहे” असा फलक लावण्यात आला आहे. गॅस संपल्यामुळे सांबार तयार करता येत नसल्याने ग्राहकांना केवळ इडली आणि चटणी देण्याची वेळ आल्याचे हॉटेल चालकांनी सांगितले. ग्राहकांना चुलीवर बनवलेले जेवण आवडते का हे पाहण्यासाठी काही ठिकाणी चुलीवर स्वयंपाक सुरू करण्यात आला आहे.
युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने व्यावसायिक वापराच्या एलपीजी सिलेंडरच्या पुरवठ्यावर काही निर्बंध आणल्याने अनेक शहरांतील हॉटेल चालक हतबल झाले आहेत. ग्राहक टिकवण्यासाठी आणि व्यवसाय सुरू ठेवण्यासाठी विविध पर्याय शोधण्याची धडपड सुरू आहे. काही ठिकाणी चुलीवर स्वयंपाक, तर काही ठिकाणी इलेक्ट्रिक शेगडीवर जेवण तयार केले जात आहे.
दरम्यान, गॅस टंचाईमुळे चोरीच्या घटनाही वाढू लागल्या आहेत. बुलढाणा येथील टीबी हॉस्पिटलच्या स्वयंपाकघरातून दरवाज्याची कडी तोडून सिलेंडर आणि इतर साहित्य चोरीला गेल्याची घटना समोर आली आहे. सुमारे दीड ते दोन लाख रुपयांचा मुद्देमाल चोरीला गेल्याचा अंदाज असून पोलिसांनी या प्रकरणाचा तपास सुरू केला आहे.
मुंबईतील वरळी परिसरातही गॅस सिलेंडरचा काळाबाजार (war triggered) उघडकीस आला आहे. घरगुती आणि व्यावसायिक सिलेंडरची अवैध विक्री करणाऱ्या टोळीवर कारवाई करण्यात आली असून या प्रकरणात एकावर गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. तसेच मुंबईतील Chhatrapati Shivaji Maharaj Terminus परिसरातील खाऊ गल्लीतही गॅस मिळत नसल्याने दुकानदारांना इलेक्ट्रिक शेगड्यांवर स्वयंपाक करण्याची वेळ आली आहे.
एकूणच, मध्यपूर्वेतील युद्धाचा थेट परिणाम आता सामान्य नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर दिसू लागला आहे. गॅस टंचाईमुळे स्वयंपाकाच्या पद्धती बदलत आहेत, व्यवसाय अडचणीत आले आहेत आणि पर्यायी इंधनांची मागणी झपाट्याने वाढत असल्याचे चित्र राज्यभर पाहायला मिळत आहे.
हेही वाचा :
इराण–अमेरिका युद्धाचा फटका सामान्य जनतेला, हजारो कामगारांची नोकरी जाणार? गॅस टंचाईमुळे उद्योग संकटात
सावधान! LPG गॅस कनेक्शनच्या नावाखाली मोठा फ्रॉड, चार दिवसात सायबर भामट्यांचा नागरिकांना लाखोंचा गंडा
सिलेंडरनंतर आता बाटलीबंद पाणीही मिळणं होणार मुश्किल; भारतासमोर नवं संकट?