मसूद पेजेशकियन यांच्या नेतृत्वाखाली इराणने ईद-उल-फितरच्या पार्श्वभूमीवर (diplomatic strategy) मध्य पूर्वेत एक नवा कूटनीतिक डाव टाकला आहे. नतांज येथील अणु प्रकल्पावर झालेल्या हल्ल्यांनंतर आणि वाढत्या तणावाच्या वातावरणात इराणने आता केवळ लष्करी ताकदीवर नाही, तर धार्मिक आणि भावनिक एकतेवर भर देण्यास सुरुवात केली आहे. या नव्या रणनीतीमुळे वॉशिंग्टन डी.सी. पासून ते तेल अवीव पर्यंत चिंता व्यक्त केली जात असल्याचे दिसत आहे.
राष्ट्राध्यक्ष पेजेशकियन यांनी (diplomatic strategy) सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वरून मुस्लिम देशांना थेट आवाहन करत “आपण सर्व भाऊ आहोत” असा भावनिक संदेश दिला. त्यांनी विशेषतः शेजारील इस्लामिक राष्ट्रांना उद्देशून मतभेद विसरून एकत्र येण्याचे आवाहन केले. त्यांच्या मते, मुस्लिम देशांतील अंतर्गत संघर्षांचा सर्वाधिक फायदा इस्रायल ला होत असून, हे थांबवण्यासाठी एकसंघ भूमिका घेणे आवश्यक आहे.
या भूमिकेमुळे सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती यांसारख्या (diplomatic strategy) प्रभावी देशांपुढे नवे समीकरण उभे राहिले आहे. गेल्या काही वर्षांत या देशांनी अमेरिका सोबत मजबूत संबंध प्रस्थापित केले असले तरी, प्रादेशिक स्थैर्य आणि आर्थिक हितसंबंध लक्षात घेता ते इराणच्या प्रस्तावाकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष करू शकत नाहीत.विशेषतः तेलसंपन्न मध्य पूर्वेतील देश एकत्र आल्यास जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर त्यांचा प्रभाव प्रचंड वाढू शकतो. या संभाव्य एकजुटीमुळे अमेरिकेचा प्रभाव कमी होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्याचवेळी रशिया आणि चीन यांसारख्या देशांची संभाव्य साथ या समीकरणाला आणखी गुंतागुंतीची बनवू शकते.
नतांज प्रकरणानंतर इराणने स्पष्ट संकेत दिले आहेत की, तो दबावाखाली (diplomatic strategy) झुकणार नाही. एकीकडे तो संरक्षणात्मक आणि आक्रमक लष्करी तयारी ठेवत आहे, तर दुसरीकडे धार्मिक एकतेचा आधार घेत प्रादेशिक राजकारणात स्वतःची पकड मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहे. या पार्श्वभूमीवर मध्य पूर्वेतील पुढील काही महिने अत्यंत निर्णायक ठरणार असून, विशेषतः सौदी अरेबिया आणि यूएईची भूमिका या संपूर्ण घडामोडींना दिशा देणारी ठरेल.
हेही वाचा :
6 पट पैसे मोजले तरी स्टार बॉलर खेळणार नाही, कारण काय?
लाडक्या बहिणींसाठी आनंदाची बातमी! अदिती तटकरेंनी दिली गुड न्यूज