साधा खोकला की गंभीर आजाराची सुरुवात, याचा फरक ओळखणे अनेकदा कठीण जाते. मात्र डॉक्टरांच्या मते, काही लक्षणांकडे वेळेत लक्ष दिल्यास मोठा धोका टाळता येऊ शकतो. विशेषतः (टीबी) सारखा आजार सुरुवातीला अगदी सामान्य सर्दी-खोकल्यासारखाच वाटतो आणि यामुळेच अनेक रुग्ण उशिरा उपचार घेतात.
सामान्यतः सर्दी किंवा व्हायरल इन्फेक्शनमुळे होणारा खोकला काही दिवसांत कमी होतो. विश्रांती, घरगुती उपाय आणि साधी औषधे घेतल्यावर तो हळूहळू थांबतो. (onset) पण जर खोकला दोन ते तीन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकून राहिला आणि औषधांनीही फरक पडत नसेल, तर तो गंभीर आजाराचा इशारा असू शकतो. अशा परिस्थितीत दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते.
टीबीमध्ये खोकल्यासोबत काही वेगळी आणि ठळक लक्षणे दिसून येतात. संध्याकाळच्या वेळी ताप येणे, रात्री घाम येणे, अचानक वजन कमी होणे, सतत थकवा जाणवणे आणि छातीत दुखणे ही लक्षणे दिसू लागतात. सुरुवातीला खोकला कोरडा असतो, पण नंतर कफ येऊ लागतो. काही प्रकरणांमध्ये कफमध्ये रक्तही दिसू शकते, जे गंभीर स्थितीचे लक्षण मानले जाते.
भारतासह अनेक देशांमध्ये टीबी अजूनही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. मात्र याबाबतची सर्वात मोठी गैरसमजूत म्हणजे हा आजार बरा होत नाही. प्रत्यक्षात, योग्य वेळी निदान आणि नियमित उपचार घेतल्यास टीबी पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. (onset) यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार ठराविक कालावधीपर्यंत औषधे घ्यावी लागतात, जो साधारण सहा महिने किंवा त्याहून अधिक असू शकतो.
महत्त्वाची बाब म्हणजे उपचार सुरू केल्यानंतर औषधे मध्येच थांबवू नयेत. तसे केल्यास जंतू अधिक मजबूत होऊन ‘ड्रग-रेझिस्टंट’ प्रकार निर्माण होऊ शकतो, ज्यावर उपचार करणे अधिक अवघड होते. (onset) त्यामुळे दीर्घकाळ खोकला टिकून राहिल्यास किंवा वरील लक्षणे जाणवत असल्यास त्वरित वैद्यकीय तपासणी करून घेणे गरजेचे आहे. योग्य वेळी घेतलेला निर्णय गंभीर आजार टाळू शकतो आणि पूर्ण बरे होण्याची शक्यता वाढवतो.
हेही वाचा :
दिवसभर थकवा का जाणवतोय? जाणून घ्या आरोग्याची कशी काळजी घ्यावी?
पुन्हा युद्ध पेटणार? इराणने ऐकलं नाही तर… डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या मनात नेमकं काय?
महिलांनो घाबरू नका, पुढे या; भोंदूबाबा अशोक खरातची तक्रार करण्यासाठी हेल्पलाईन नंबर जाहीर