उन्हाळ्याची चाहूल लागताच तापमानात झपाट्याने वाढ होत आहे आणि याचा थेट (rising rapidly) परिणाम आता लोकांच्या आरोग्यावरही दिसू लागला आहे. आतापर्यंत थंडीचा ऋतू हृदयासाठी अधिक धोकादायक मानला जात होता, मात्र तज्ज्ञांच्या मते वाढत्या उष्णतेमुळेही हृदयावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. तापमान 35 अंश सेल्सिअसच्या पुढे गेल्यानंतर शरीराचे तापमान नियंत्रित ठेवण्यासाठी हृदयाला अधिक मेहनत घ्यावी लागते, ज्यामुळे हृदयाचे ठोके वाढतात आणि रक्ताभिसरणावर अतिरिक्त ताण येतो.
उष्णतेमुळे शरीरातून (rising rapidly) मोठ्या प्रमाणात घाम बाहेर पडतो आणि त्यामुळे शरीरात पाण्याची कमतरता निर्माण होते. या डिहायड्रेशनमुळे रक्ताचे प्रमाण कमी होते आणि रक्तदाबही घसरू शकतो. परिणामी चक्कर येणे, अशक्तपणा आणि थकवा जाणवू लागतो. विशेषतः ज्यांना आधीपासून हृदयविकार आहे, त्यांच्यासाठी ही परिस्थिती अधिक धोकादायक ठरू शकते. तज्ज्ञ सांगतात की, उष्णतेमुळे रक्तवाहिन्या प्रसरण पावतात, ज्यामुळे हृदयाची लय बिघडण्याची शक्यता वाढते आणि एरिथमियासारख्या समस्या उद्भवू शकतात.
अत्यंत उष्ण हवामानात शरीराला तापमान नियंत्रित ठेवणे कठीण जाते. अशा परिस्थितीत उष्माघाताचा धोका वाढतो, जो वेळेवर उपचार न घेतल्यास जीवघेणा ठरू शकतो. उष्माघातामुळे हृदयविकाराचा झटका किंवा स्ट्रोकसारख्या गंभीर गुंतागुंती निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे वाढत्या तापमानाच्या पार्श्वभूमीवर विशेष खबरदारी घेणे गरजेचे ठरते.
डॉक्टरांच्या मते, उन्हाळ्यात शरीर हायड्रेट ठेवणे ही सर्वात (rising rapidly) महत्त्वाची गोष्ट आहे. दिवसभरात पुरेसे पाणी पिणे, तसेच लिंबूपाणी, ताक आणि नारळपाण्यासारखे द्रवपदार्थ आहारात समाविष्ट करणे फायदेशीर ठरते. दुपारच्या कडक उन्हात बाहेर जाणे टाळणे आवश्यक असून, विशेषतः दुपारी 12 ते 4 या वेळेत घरात राहणे अधिक सुरक्षित मानले जाते. जर बाहेर जाणे अत्यावश्यक असेल, तर डोक्यावर टोपी, स्कार्फ किंवा छत्रीचा वापर करावा.
हलके, सैल आणि (rising rapidly) सूती कपडे परिधान केल्याने शरीराचे तापमान नियंत्रित राहण्यास मदत होते. याशिवाय आहारात हलके आणि पचायला सोपे पदार्थ घेणे, तसेच फळे आणि भाज्यांचा समावेश करणे आवश्यक आहे. जास्त शारीरिक श्रम टाळणे आणि शक्य असल्यास सावलीत किंवा थंड ठिकाणी विश्रांती घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि आधीपासून आजारांनी त्रस्त असलेल्या व्यक्तींनी विशेष काळजी घेणे गरजेचे आहे. त्यांना सतत पाणी पिण्यास प्रवृत्त करणे आणि थंड वातावरणात ठेवणे अत्यावश्यक ठरते. वाढत्या उष्णतेच्या पार्श्वभूमीवर योग्य सवयी अंगीकारल्यास हृदयाशी संबंधित धोके आणि उष्माघाताचा परिणाम मोठ्या प्रमाणात टाळता येऊ शकतो.
हेही वाचा :
धक्कादायक, लग्नास नकार दिल्याने तरुणीला एचआयव्हीचे इंजेक्शन दिले
भर उन्हाळ्यात कोल्हापुरात अवकाळी पाऊस; गारपीटीमुळे नुकसानाची शक्यता
संपूर्ण जग भीषण इंधन टंचाईत अडकलं, पण भारतानं करून दाखवलं, 7 सर्वात मोठ्या गुड न्यूज